Grote fabriek in Delfzijl moet begin worden van mede door KLM aangejaagde SAF-revolutie
In dit artikel:
SkyNRG is donderdag in Delfzijl begonnen met de bouw van een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof (SAF). Het door de oprichters Theye Veen en Maarten van Dijk gestarte project, waarvoor SkyNRG sinds 2010 is uitgegroeid tot een team van ongeveer 130 mensen, kost naar eigen zeggen honderden miljoenen euro’s — “net geen miljard”, aldus Veen — en werd tijdens de startbijeenkomst door zo’n driehonderd betrokkenen gevierd. Twaalf banken en andere investeerders, waaronder ABN Amro, ING, Rabobank, Crédit Agricole, UniCredit en SMBC, hebben financiering bijgedragen.
De fabriek moet eind 2028 operationeel zijn en jaarlijks circa 100.000 ton SAF produceren. KLM is vanaf het begin de grootste afnemer en heeft zich verplicht om gedurende 15 jaar driekwart van de productie te kopen — dat komt neer op ongeveer 2 procent van het huidige brandstofverbruik van de luchtvaartmaatschappij. Dat afnamecontract was volgens Veen cruciaal om investeerders over de streep te trekken.
SAF wordt bij SkyNRG gemaakt uit reststromen zoals gebruikt frituurvet, slachtafval en landbouwresten. Deze biobased brandstof is momenteel drie tot vier keer duurder dan conventionele kerosine; de verwachte hogere prijs blijft bestaan totdat de productie substantieel opschaalt. eSAF — een volgende stap die gebruikmaakt van duurzame stroom (zon/wind) — is technologisch verder en tot nu toe nog veel kostbaarder (ongeveer negen tot tien keer duurder) en daarom minder commercieel haalbaar. SkyNRG investeert desalniettemin ook in eSAF-plannen, met een fabriek in Zweden.
KLM‑topvrouw Marjan Rintel benadrukt dat de maatschappij meer SAF wil inzetten en pleit voor actieve overheidssteun in de vorm van forse subsidies om de hogere kosten op te vangen. Europese regels vereisen bovendien een oplopend aandeel SAF in de brandstofmix — van minimaal 2 procent nu naar 6 procent in 2030 en uiteindelijk 70 procent in 2050 — waardoor vraag naar duurzame kerosine snel zal toenemen. SkyNRG denkt dat er tot 2030 voldoende beschikbaarheid in Europa is, maar waarschuwt dat opschaling en de overgang naar eSAF nadien grote uitdagingen blijven. KLM meldt dat inmiddels 4,6 procent van zijn brandstof uit SAF bestaat en ziet het als een sleutelmiddel in het verduurzamen van de luchtvaart, mits beleid en financiering meekomen.